Karadeniz’in İncisi Pazar: Denizden Yaylalara Uzanan Bir Rize Rotası
Karadeniz’in mavisiyle Kaçkarların yeşili arasında, Rize’nin doğusunda uzanan Pazar, yalnızca içinden geçilip gidilecek bir sahil ilçesi değil; denizi, tarihi yapıları, köyleri, geleneksel yaşamı ve çevresindeki doğa rotalarıyla başlı başına keşfedilmeyi hak eden bir destinasyondur.
Eski adı Athena olan Pazar; Rize şehir merkezinin yaklaşık 37 kilometre doğusunda, kuzeyinde Karadeniz, güneyinde Hemşin ve Çamlıhemşin, doğusunda Ardeşen bulunan önemli bir geçiş noktasındadır. Rize İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, ilçenin öne çıkan kültür varlıkları arasında Kız Kalesi, Ciha Kale, taş kemer köprüler, konaklar ve camileri saymaktadır.
Üstelik Pazar'ın konumu, ilçeyi Rize'nin doğa ve yayla turizmini keşfetmek için güçlü bir başlangıç noktası haline getirir.
Pazar'ın Simgesi: Kız Kalesi
Pazar denildiğinde akla gelen ilk yapılardan biri kuşkusuz Kız Kalesidir.
İlçe merkezinin batısında, Karadeniz'in hemen kıyısındaki kayalık alan üzerinde yükselen kale, Pazar'ın en karakteristik manzaralarından birini oluşturur. Kültür Portalı'ndaki bilgilere göre yapım tarihi kesin olarak bilinmese de yapının 13. veya 14. yüzyıllarda kullanıldığı düşünülmektedir. Düzenli taş işçiliğiyle dikkat çeken yapı günümüzde tek gözetleme kulesiyle ayaktadır.
Sabahın erken saatlerinde denizin üzerinde oluşan sis, gün batımında Karadeniz'in aldığı renkler ve kalenin üzerindeki Türk bayrağı özellikle fotoğraf tutkunları için etkileyici kareler sunar.
Pazar'a gelen bir ziyaretçinin rotasına eklemesi gereken ilk duraklardan biridir
Tarihin İzinde: Ciha Kale ve Taş Kemer Köprüler
Pazar'ın tarihi mirası Kız Kalesi ile sınırlı değildir.
İlçede Ciha Kale, geleneksel konutlar, camiler ve Karadeniz'in en karakteristik mimari eserlerinden olan taş kemer köprülerle karşılaşmak mümkündür. Rize'nin sarp coğrafyası ve çok sayıdaki akarsuyu, yüzyıllar boyunca bölgede gelişmiş bir taş köprü kültürünün ortaya çıkmasını sağlamıştır.
Bunların önemli örneklerinden Dört Gözlü Kemer Köprü (Kocaköprü) 19. yüzyıl Osmanlı eseridir. Pazar Kaymakamlığı'nın verdiği bilgiye göre 68,8 metre uzunluğundaki dört kemerli köprü, 1946'daki selde zarar görmüş; daha sonra aslına uygun biçimde restore edilerek yeniden bölge turizmine kazandırılmıştır.
Bu yapılar Pazar'ın yalnızca doğal güzelliklerden ibaret olmadığını; köklü bir yerleşim ve kültür tarihine sahip olduğunu gösterir.
Karadeniz Kıyısında Pazar
Pazar'ın en önemli ayrıcalıklarından biri aynı gün içerisinde hem denizi hem de yüksek dağları görebilmenizdir.
İlçenin Karadeniz kıyısında yürüyüş yapmak, liman çevresini keşfetmek, deniz manzarasına karşı çay içmek ve özellikle gün batımını izlemek seyahatin sakin tarafını oluşturabilir.
Sabah Karadeniz kıyısında güne başlayıp birkaç saat sonra yemyeşil vadilere, ormanlara ve yüksek rakımlı yaylalara ulaşabilmek, Doğu Karadeniz'in en özel seyahat deneyimlerinden biridir.
Pazar'dan Yaylalara
Rize'nin gerçek ruhunu hissetmenin yollarından biri de sahilden dağlara doğru ilerlemektir.
Pazar'ın güneyinde başlayan coğrafya kısa sürede Hemşin ve Çamlıhemşin'in dağlık arazisine dönüşür. Buradan Kaçkar Dağları'nın yaylalarına ve vadilerine uzanan çok sayıda rota oluşturulabilir.
Rize'de yayla yaşamının en canlı dönemi genel olarak haziran başından eylülün ilk haftalarına kadar sürmektedir.
Ahşap yayla evleri, sislerin arasından beliren dağlar, çam ormanları, buz gibi dereler, horonlar ve geleneksel yayla yaşamı bu yolculuğun parçalarıdır.
Pazar'ı merkez alan birkaç günlük bir tatilde bir günü ilçeye, diğer günleri ise çevredeki yayla ve vadi rotalarına ayırmak oldukça iyi bir plan olur.
Pazar'dan Günübirlik Keşif: Fırtına Vadisi ve Zil Kale
Pazar'ın konumu sayesinde Rize'nin dünyaca tanınan doğa rotalarına günübirlik geziler yapmak da mümkündür.
Bunların başında Fırtına Vadisi gelir.
Vadinin içerisinden ilerleyen rota; tarihi taş köprüler, ormanlar, dereler ve dağ manzaralarıyla Doğu Karadeniz'in en etkileyici güzergâhlarından biridir.
Vadinin yüksek noktalarındaki Zil Kale, sarp bir kaya üzerine kurulmuştur. Rize İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre kale dere yatağından yaklaşık 100 metre yüksekte yer almakta ve dış surlar, orta surlar ve iç kale bölümlerinden oluşmaktadır.
Bu bölgeyi ziyaret edenler Fırtına Deresi çevresindeki doğa aktivitelerini de değerlendirebilir.
Ayder ve Kaçkarlar
Pazar'da birkaç gün kalacak ziyaretçilerin değerlendirebileceği bir diğer rota Ayder Yaylası ve Kaçkar Dağları çevresidir.
Ayder, 1.218 metre rakımda yer alır ve Kaçkar Dağları'na kuzey yönünden yapılan yürüyüşlerin önemli başlangıç noktalarından biridir. Bölgede otel, pansiyon, yayla evi ve bungalov gibi farklı konaklama seçenekleri de bulunmaktadır.
Daha yüksek rakımlara çıkmak isteyen doğaseverler için Aşağı ve Yukarı Kavron gibi yaylalar da farklı rotaların başlangıç noktalarını oluşturur. Yukarı Kavron yaklaşık 2.267 metre rakımdadır ve Kaçkar bölgesindeki dağ ve göl yürüyüşlerinde kullanılan önemli başlangıç noktalarındandır.
Burada önemli ayrım şudur: Ayder, Zil Kale ve Fırtına Vadisi Pazar ilçesi sınırlarında değildir. Ancak Pazar'ın konumu nedeniyle ilçede konaklayan ziyaretçiler için son derece güçlü günübirlik çevre rotalarıdır.
Pazar'da Ne Yenir?
Karadeniz'e gelip mutfağını keşfetmeden dönmek olmaz.
Pazar ve çevresinde güne yöresel bir kahvaltıyla başlanabilir. Muhlama/kuymak, yöresel peynirler, tereyağı ve Rize çayı özellikle kahvaltı sofralarının vazgeçilmezlerindendir.
Günün ilerleyen saatlerinde Karadeniz balıkları, hamsili yemekler, karalahana çorbası ve sarması, mısır ekmeği, turşu kavurması, Laz böreği ve yöresel tatlılar denenebilir.
Deniz ürünleri isteyenler için Pazar'da Dayının Balık Evi öne çıkan seçeneklerden biri. Daha klasik yöresel/lokanta tarzında Meydan Lokantası; pide ve kebap için ise Pazar Cadde Pide & Kebap değerlendirilebilir.
Pazar'da Nerede Kalınır?
Pazar'ın son yıllardaki avantajlarından biri konaklama çeşitliliğinin artmasıdır.
Artık yalnızca klasik oteller değil; bungalovlar, dağ evleri, butik tesisler ve doğa içerisinde konaklama seçenekleri bulunuyor.
Merkez ve çevresinde otel konforu arayan ziyaretçiler Çathan Art Hotel veya Hisarlı tarafındaki Koçi Hotel gibi seçenekleri değerlendirebilir.
Daha çok doğayla iç içe bir tatil isteyenler için GREENLİFE DAĞ EVLERİ, Bungaport Bungalov, Çiçek Bungalov ve Sahilköy'deki Luna Bungalov gibi alternatifler bulunuyor.
Aktaş tarafındaki Indra Village Hotel & Cafe ise köy/doğa atmosferi arayan ziyaretçiler için başka bir seçenek.
Konaklama seçerken tatilin amacını belirlemek önemli: deniz ve ilçe merkezine yakınlık isteyenlerle sessizlik, manzara ve doğa isteyenlerin tercih edeceği bölgeler farklı olacaktır.
Pazar'a Nasıl Gelinir?
Pazar'ın turizm açısından en büyük avantajlarından biri ulaşım kolaylığıdır.
Karadeniz Sahil Yolu üzerinde bulunan ilçe; Rize, Ardeşen, Fındıklı, Çamlıhemşin ve Artvin yönlerine ulaşım açısından önemli bir konumdadır.
Ayrıca Rize-Artvin Havalimanı'nın Pazar ilçesinde bulunması, ilçeyi Doğu Karadeniz'e hava yoluyla gelen ziyaretçiler için doğal bir giriş kapısı haline getiriyor.
Bu nedenle Pazar yalnızca gezilecek bir yer değil, Rize'nin doğusunu keşfetmek için konaklama ve başlangıç merkezi olarak da değerlendirilebilir.
Pazar İçin 3 Günlük Gezi Önerisi
1. gün — Pazar'ı keşfedin: Sabah yöresel kahvaltı, Pazar merkezi ve çarşı, Kız Kalesi, tarihi köprüler ve kültürel yapılar; akşam ise Karadeniz kıyısında gün batımı ve balık.
2. gün — Vadilere çıkın: Pazar'dan hareketle Hemşin/Çamlıhemşin yönü, Fırtına Vadisi, tarihi kemer köprüler, Zil Kale ve çevrede doğa molaları.
3. gün — Yayla günü: Ayder ve çevresi veya hava ve yol şartlarına göre daha yüksek rakımlı Kaçkar yaylalarından biri. Akşam yeniden Pazar'a dönüş.
Daha uzun konaklamalarda köy rotaları, fotoğraf gezileri, doğa yürüyüşleri ve çevre ilçeler de programa eklenebilir.
Pazar'ı Ne Zaman Ziyaret Etmeli?
İlkbahar, derelerin coştuğu ve doğanın yeniden canlandığı dönemdir.
Yaz, yaylaların en hareketli olduğu, uzun günler sayesinde daha fazla yer görülebilen dönemdir.
Sonbahar, ormanların farklı renklere büründüğü ve fotoğraf tutkunları için çok güzel görüntülerin ortaya çıktığı zamandır.
Kış ise daha sakin ve farklı bir Karadeniz deneyimi sunar; ancak yüksek rakımlı yayla yollarında kar ve hava şartları nedeniyle erişim kısıtlanabilir.
Dolayısıyla ilk kez gelecek bir ziyaretçi için mayıs sonundan eylül sonuna kadar olan dönem oldukça güçlü bir seçenek; özellikle yayla ağırlıklı seyahatlerde yaz ayları daha avantajlıdır.
Karadeniz'i Keşfetmeye Pazar'dan Başlayın
Pazar'ın en güzel tarafı tek bir turizm anlayışına bağlı olmamasıdır.
Bir tarafta Karadeniz ve Kız Kalesi, diğer tarafta tarihi köprüler ve kültürel miras; biraz ileride köyler, vadiler, ormanlar ve Kaçkarların yaylaları...
Sabah deniz kıyısında güne başlayıp öğleden sonra bulutların arasındaki dağlara ulaşabileceğiniz çok az yer vardır.
Pazar; doğayı seyretmek isteyenlere manzara, geçmişin izlerini arayanlara tarih, fotoğraf tutkunlarına sayısız kare, yöresel lezzetlerin peşinden gidenlere Karadeniz mutfağı ve şehir hayatından uzaklaşmak isteyenlere huzur sunar.
Karadeniz'in incisi Pazar; yalnızca görülmek için değil, yaşamak, keşfetmek ve yeniden gelmek için sizi bekliyor